piątek: 27.11.2020 imieniny: Franciszka, Kseni, Maksymiliana   
eKartki:
ostatnio dodana
najpopularniejsza

Zasłyszane:
Prośba jest najskuteczniejsza, jeśli połączona jest z propozycją.

Andrzej Majewski




O nas
Historia klubu
Było, nie minęło?
Ludzie
Kontakt
Aktualności
Nowości na stronie
Aerobik
Filmy
Galeria Pod śrubką
Koło modelarskie
SFOR
Szkółka szachowa
Teatr
Taniec
Wakacje ze śrubką
Warsztaty
Bajkowe Spotkania Teatralne
Festiwal Nauki i Sztuki
Cztery Pory Roku
Konkurs Modeli "śrubka"
Szachy w Galerii
Lasek
Konferencje Naukowe
Katowice Dzieciom
Ponad Granicami
Dzieci - dzieciom
Plener malarski
Inne
Twórcy
Biblioteka
Kawiarenka internetowa
Artykuły
Zaprosili nas
Kontr(a)wersje
Sporysz
Regionalia
Tam byliśmy
Prowincja
AKF NAKRĘTKA
Radio internetowe VIS
Kółko Cnót Wszelakich
Remont Klubu
eKartki









Po godzinach    Sporysz Sporysz
WENANCJUSZ ZYCH - ''Szary'', ''Dziadek''
Ludzie Godni uwagi ze Sporysza

W 1939 roku założył w Żywcu Tajną Organizację Wojskową /TOW/, której był komendantem. Był również współredaktorem konspiracyjnego pisemka "Hasło". W 1941 roku włączył TOW do Związku Walki Zbrojnej /ZWZ/ i mianowany został komendantem Obwodu Żywieckiego ZWZ AK. We wrześniu 1942 roku na skutek denuncjacji konfidenta gestapo, Niemcy przeprowadzili duże aresztowania na terenie całego Inspektoratu bielskiego. W obwodzie żywieckim objęły one całą kadrę organizacji. M.in. aresztowany został Jan Urbaniec "Ponton" oraz żona Helena z dwoma córkami: 15 letnią Basią i 13 letnią Jadwigą. Jadwiga jako małoletnia została zwolniona. Basia wraz z matką zginęły śmiercią męczeńską. Pozostałe dwie córki: Maria, Aleksandra i ojciec uniknęli szczęśliwie aresztowania.
Kpt. "Szary" ukrywał się najpierw w Żywcu, a w październiku zdecydował się przejść na teren Guberni, w rejon Makowa Podhalańskiego. Tam zabrał ze sobą pozostałe przy życiu trzy córki. Tu za pośrednictwem Antoniego Płanika - "Romana", komendanta żywieckiego Obwodu AK otrzymał rozkaz mjr Mariana Kiliana - "Marcina" komendanta Legionu Śląskiego AK, zorganizowania na tym terenie oddziału partyzanckiego mającego wejść w skład tego Legionu. Oddział otrzymał kryptonim "Huta Podgórze" i zorganizowany był we wsi Grzechynia w pobliżu Makowa. W październiku 1943 roku oddział otrzymał rozkaz zaatakowania posterunku granicznego Grenschutzu w schronisku na Policy. W ataku wzięło udział pięciu ludzi "Szarego i siedmiu z drużyny Molina "Bronka". W czasie atakowania schroniska ranny został dowódca operacji "Szczapa" i jego podkomendny "Olek". Pod naporem ognia niemieckiego oddział wycofał się zabierając ze sobą rannych. Mimo niepowodzenia zaplanowanej akcji likwidacji posterunku, Niemcy przestraszyli się i strażnicę zlikwidowali. W opustoszałym budynku przywrócono schronisko, w którym do lata 1944 roku gospodarzył Eugeniusz Glatman z Makowa, który przystąpił do oddziału pod pseudonimem "Maciek".
Oddział kpt. "Szarego kontynuował swą bojową działalność. W grudniu 1943 roku zdołali wydostać się z zasadzki przygotowanej na nich w Grzechyni. W marcu 1944 roku wysadzili most drogowy w Skawcach. W kwietniu 1944 roku w Makowie i Grzechyni Niemcy dokonali pacyfikacji na Górze Makowskiej i w Grzechyni. Szeregi oddziału "Szarego" znacznie się przerzedziły, a miejscem jego nowego pobytu stały się stoki Policy. W dzień Zielonych Świąt 1944 roku kpt. "Szary" z grupą partyzantów oczekiwał w okolicy schroniska na Markowych Szczawinach niemieckiego dygnitarza Kramera, lecz ten w ąnonsowanym terminie nie pojawił się. W miesiąc później grupa partyzantów "Szarego" pod d-wem "Wichra" znowu pojawiła się w schronisku na Markowych Szczawinach. Tym razem łupem ich były zapasy żywności i koce. Latem 1944 roku na Babią Górę nadciągnęły nowe oddziały partyzanckie AK owskie i radzieckie. Pasmo Policy stało się jednym wielkim obozowiskiem partyzantów różnych orientacji politycznych.
Pod koniec wojny, na skutek złego stanu zdrowia kpt. "Szary" przekazał dowództwo w ręce por. Dyrbasia ps. "Grom". Zmarł 6 października 1972 roku w domu Rodzinnym w Żywcu - Sporyszu. Ulica przy której stał jego dom nosi nazwę ulicy Partyzantów.
(www.zywiecczyzna.pl)

***

powrót

  ostatnia aktualizacja: 31.10.2020 19:49:32 Copyright ©2003-2006 Stowarzyszenie Kulturalne "prowincja"